Psia mowa czyli sygnały wysyłane przez psa

Zachowanie psa – co oznacza?

Najważniejsza jest obserwacja Naszego pupila, dzięki niej możemy stwierdzić co się dzieje. Psy zdobywają informacje z otoczenia głównie za pośrednictwem zmysłu powonienia, jednak bardzo ważnym elementem w komunikacji z innymi osobnikami jest również głos, mowa ciała i dotyk. Intensywność sygnałów, które psy wysyłają ustawieniem swojego ciała, zależy od tego, czy długo wychowywały się przy matce i czy mają na co dzień kontakt z innymi osobnikami swojego gatunku. U czworonogów, które są pozbawione towarzystwa innych psów i od urodzenia były wychowywane przez człowieka, mowa ciała może być słabiej wyrażona.

Wyróżniamy dwie kategorie sygnałów zależnych od ich źródła: sygnały wywołane zdenerwowaniem - psy z natury nie są agresywne czy dominujące, nie dążą do konfrontacji za wszelką cenę, ale w sytuacji niekomfortowej silnie to akcentują oraz sygnały wywołane przez stres, gdy pies czuje się niepewny lub zagrożony wyrazi to poprzez mowę ciała. Oto kilka przykładów tzw. sygnałów uspokajających jakie możemy zauważyć w mowie naszego psa:

  • Odwrócenie głowy lub tylko wzroku – to znak, że wykonujemy wobec niego czynność, za którą nie przepada np. gdy bierzemy zwierzaka na ręce. Takie zachowanie może też świadczyć o niechęci (np. podczas przywitania ze zbyt natarczywym psem).
  • Odwrócenie całego ciała - możemy to zauważyć taką sytuację w czasie przywitania się dwóch psów, kiedy jeden z nich ustawia się prostopadle do drugiego. Pies nie wie czego może się spodziewać i czuje się niepewnie. Czasami pies przyjmuje taką pozycję w celu uspokojenia sytuacji np. w czasie intensywnej zabawy.
  • Powolne poruszanie się - pies może powoli zbliżać się do innego psa, człowieka, ale też do dużego obiektu, który wywołuje w nim obawy (takiego jak np. śmietnik). Nieznajomość tego sygnału może prowadzić do nieporozumień. Swoim zachowaniem również możemy spowodować niepokój u psa, chociażby gdy wołamy go podniesionym i zniecierpliwionym głosem, wtedy może on zwolnić, tym samym wysyłając komunikat. W takiej sytuacji należy uspokoić ton głosu, można nawet przykucnąć na ziemi – w ten sposób wytworzymy przyjemniejszą atmosferę i uspokoimy czworonoga.
  • Podchodzenie po łuku - często połączone z odwracaniem głowy i innymi sygnałami uspokajającymi. Psy bardzo rzadko podchodzą do siebie na wprost (chyba że dobrze się znają). Zbliżanie się po łuku daje więcej czasu na rozpoznanie z jakim osobnikiem idącym w nasza stronę mamy do czynienia. Należy o tym pamiętać, gdy spacerujemy z naszym pupilem na smyczy i zbliżamy się do innego psa. Idąc na wprost zmuszamy pupila do nienaturalnego zachowania i nieświadomie możemy przyczynić się do konfliktu.
  • Oblizywanie się i ziewanie – pies może oblizywać wargi to jego naturalna reakcja na stres lub metoda na uspokojenie. Z kolei ziewanie możemy zaobserwować podczas jazdy autem, wizyty u weterynarza czy mówienia podniesionym głosem, w ten sposób chce Nam przekazać, że jest to dla niego niekomfortowa sytuacja.
  • Siadanie i kładzenie się – jeżeli zabawa staje się zbyt intensywna, wtedy pies kładzie się na brzuchu. Podobnie zachowują się starsze zwierzęta w stosunku do szczeniąt. Często zdarza się, że nasz pupil kładzie się na chodniku i nie chce się ruszyć, gdy widzi zbliżającego się z naprzeciwka psa, który budzi w nim niepokój. W tym momencie ciągnięcie go na siłę uniemożliwia mu prawidłową komunikację. Dajmy mu chwilę, aby przystosował się do nowej sytuacji.
  • Wąchanie podłoża - pies obniża głowę, jakby chciał węszyć i jednocześnie czujnie obserwuje otoczenie, czasami jest to połączone z podchodzeniem po łuku. Zdarza się to gdy np. właściciel mówi do niego nerwowym głosem. Pies w ten sposób chce zakomunikować: “ja tu sobie tylko węszę i niczym Ci nie zagrażam, nie krzywdź mnie”.
  • Znieruchomienie – zastygnięcie w bezruchu, niezależnie czy pies stoi, siedzi czy leży, daje jasny komunikat – boje się. Zdarza się to, gdy podchodzi do niego większy pies lub gdy krzyczysz na niego (również dlatego ważne jest, aby psa wołać przyjaźnie, nie pozwolić sobie na krzyk i zniecierpliwienie).
  • Zakrywanie pyska łapami – takie zachowanie może mieć wiele podłoży. W ten sposób pies okazuje strach lub zaniepokojenie (tak jak ludzie podczas oglądania horroru), może oznaczać podrażnienie lub infekcję, albo okazanie szacunku silniejszemu osobnikowi.
  • Rozdzielenie - Psy rozdzielają sobą inne psy lub ludzi, aby uniknąć konfliktu np. podczas z byt agresywnej zabawy. Czasami, gdy witamy się z człowiekiem lub psem, którego nasz pupil nie zna, może wchodzić między nas a nieznajomego. To nie jest zazdrość, lecz prewencja, gdyż pies tak bliskie spotkanie może odebrać jako potencjalne zagrożenie.

Relacja czworonoga z człowiekiem

Pozytywna, silna więź pomiędzy psem a jego opiekunem jest źródłem wielu korzyści dla obu stron. Nam, ludziom, pozwala lepiej radzić sobie ze stresem, zmniejsza prawdopodobieństwo rozwoju otyłości oraz zawału serca, a u dzieci zmniejsza ryzyko wystąpienia alergii wspomaga rozwój emocjonalny. Dlatego niezbędne jest zrozumienie oczekiwań i potrzeb psa oraz sposobów jego komunikacji, aby relacja z człowiekiem była jak najlepsza. Komunikaty wysyłane przez psiaki nie wiążą się tylko z negatywnymi skojarzeniami, w wieloraki sposób okazują Nam wiele pozytywnych emocji. Psy, podobnie jak my, potrzebują miłości i kontaktu z ludźmi. Jeśli nie zapewnisz odpowiednie ilości głaskania, której pies potrzebuje i lubi, to znajdzie on inny sposób, aby wzmocnić z tobą więź. Gdy pies delikatne położy na Tobie łapy, a czasami nawet pogłaska Cię łapą, to jego forma wyrażenia miłości i troski wobec Twojej osoby. Zdarzyło Ci się być zmartwiony, a Twój pies to zauważył i współodczuł twoje emocje. To właśnie dotyk psią łapą może być formą pocieszenia czy uspokojenia. Psy są trochę podobne do małych dzieci. Jeśli jesteś zajęty jakąś czynnością, w co nie jest zaangażowany Twój pies i nagle czujesz na swojej nodze łapę pupila, to znak, że chce on Twojej uwagi. Czworonogi, mimo iż nie potrafią się uśmiechać jak ludzie, to ich pyszczki często wyglądają, jakby to robiły. Dzieje się to za sprawą rozluźnionych mięśni i lekko otwartego pyska. Najlepszą oznaką, że Nasz pies jest zadowolony to jego ogon. Szczęśliwy pupil macha ogonem energicznie, czasami aż mamy wrażenie, że zaraz się mu urwie. Konsekwencją jest, że wraz z ogonem kołysze się cały zad Twojego czworonoga. Czasami możemy zauważyć, że pies zamiata ogonem podłogę. Oczy błyszczą radośnie, ale nie skupiają się na konkretnej postaci czy obiekcie, a uszy są rozluźnione.

W kontaktach z psami ważne jest zachowanie pewnych reguł:

  • Nie zaczepiaj obcych psów. Zawsze pytaj opiekuna, czy można podejść i przywitać się z jego psem. Nie pochylaj się nad psem i nie głaszcz go po głowie.
  • W obecności psa zachowuj się spokojnie. Nie wykonuj gwałtownych ruchów, nie biegaj, nie hałasuj, to powoduje niepokój u psiaka.
  • Nigdy nie przeszkadzaj psu w trakcie odpoczynku oraz podczas jedzenia posiłku. Pamiętaj, że posłanie psa to jego bezpieczne miejsce.
  • Nie zabieraj psu jego zabawek. Jeśli chcesz, aby pies coś oddał, wymień się na inną atrakcyjniejszą rzecz dla psa. Nie zmuszaj go do zabawy.
  • Nie przytrzymuj psa, szczególnie kiedy chcesz zrobić mu coś, czego nie lubi, np. podczas czesania, zakładania akcesoriów czy wizyty u weterynarza.

Język psa, czyli jakie komunikaty wysyła Nam pies

Czasem zastanawiamy się, co przez dane zachowanie chce Nam powiedzieć Nasz czworonożny przyjaciel. Poniżej zostawimy taki mini-słownik, który może się przydać w codziennym funkcjonowaniu z psem:

  • Asymetryczny uśmiech → „Zostańmy przyjaciółmi!”.
  • Wargi cofnięte, aby odsłonić zęby → „Uwaga! Nie podchodź bliżej!”.
  • Odsłonięte zęby z warknięciem → „Ostrzegam Cię!”.
  • Uszy postawione → „O co chodzi?”.
  • Uszy do tyłu albo spłaszczone →„Pomóż, nie mam co do tego pewności.”
  • Oczy zmrużone → „Czuje się wspaniale!” albo „Jestem tylko małym pieskiem, proszę, bądź miły!”.
  • Oczy szeroko otwarte → „Po prostu pozwól mi zająć się tym!”.
  • Przednia łapa podniesiona → „Pobawimy się?”.
  • Szybki ukłon ze szczeknięciem → „A teraz się ze mną baw!”.
  • Skakanie wokół Ciebie albo innego psa → „Pogońmy się!”.
  • Zjeżenie - podniesione uszy, ogon i sierść na grzbiecie →„Jestem tu najważniejszy, ja tu rządze!”.
  • Zjeżenie i wolne machanie ogonem oraz powarkiwanie → „I nie zapominaj o tym!”.
  • Przysiadanie, ogon nisko i przesadne nim machanie → „Ty jesteś szefem!”.
  • Jak wyżej plus lizanie → „Jestem Twoim lojalnym, najlepszym przyjacielem!”.
  • Przewrócenie się na grzbiet →„Ufam Ci bezgranicznie!”.
  • Swobodne merdanie ogonem →„Jestem szczęśliwy! Bądźmy przyjaciółmi!”.
  • Powolne i sztywne machanie ogonem ustawionym w pozycji poziomej → „Uważaj, mogę ugryźć!”.
  • Ogon przylegający do tylnych łap →„Boję się!”.
  • Machanie opuszczonym ogonem → „Przepraszam!” (U psów niektórych ras, np. u psów rasy whippet albo chartów, ogon z natury jest opuszczony. Generalnie jednak ogon podniesiony wyżej niż 45 stopni w stosunku do kręgosłupa obwieszcza zainteresowanie i czujność.).

Korzystając z naszej strony wyrażasz zgodę na wykorzystywanie przez nas plików cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.

Akceptuj Więcej informacji Odrzuć